Làng Lò: Làng Chài Ven Biển Và Đề Cử UN Tourism 2026

Làng Lò nằm dọc bờ biển phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk, trên vùng đất trước năm 2025 thuộc thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên. Từ Tuy Hòa đi về phía nam là một chặng ngắn, nhưng khoảng cách thực tế thay đổi theo điểm xuất phát và khu bạn muốn ghé. Vì vậy, đừng chỉ nhập “Làng Lò” rồi chạy theo một ghim chung; nên chọn trước cảng cá, xóm nhà cổ hay bãi biển.

Làng Lò được đề cử gì trong năm 2026?

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam chọn Làng Lò là một trong năm đại diện của Việt Nam tham gia chương trình Best Tourism Villages 2026 của UN Tourism. Bốn đại diện còn lại là làng du lịch cộng đồng Cát Cát, rừng dừa Bảy Mẫu Cẩm Thanh, Măng Đen Treehouse Village và làng du lịch cộng đồng Hữu Liên.

Điều cần nói cho đúng là Làng Lò đang ở trạng thái được Việt Nam đề cử tham gia, chưa phải đã được UN Tourism công nhận là Làng Du lịch tốt nhất. Trang chương trình của UN Tourism cho biết quy trình năm 2026 còn có các giai đoạn đánh giá và công bố kết quả. Khi kết quả chính thức thay đổi, bài này cần được cập nhật lại thay vì giữ một tiêu đề dễ gây hiểu nhầm.

Việc được chọn làm hồ sơ đại diện vẫn là dấu mốc đáng chú ý. Chương trình đánh giá không chỉ cảnh đẹp mà còn xem xét bảo tồn văn hóa, sinh kế cộng đồng, môi trường, hạ tầng, quản trị và sự an toàn của khách. Với Làng Lò, câu chuyện nằm ở một làng chài vẫn sống bằng nghề biển trong khi từng bước tổ chức dịch vụ du lịch cộng đồng.

Làng Lò nằm ở đâu và gồm những khu nào?

Làng Lò thuộc phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk. Trước sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, khu vực này thuộc thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên. Vì tên gọi “Làng Lò Phú Yên” đã quen với người dân và khách đi biển nhiều năm, bạn có thể gặp cả cách gọi cũ lẫn địa chỉ hành chính mới trên bản đồ, bài báo và bảng hiệu.

Theo thông tin được các báo dẫn từ hồ sơ địa phương, làng có diện tích hơn 182 ha, dân số khoảng 10.600 người và khoảng 1.500 hộ. Không gian cư trú trải qua ba khu phố Phú Thọ 1, Phú Thọ 2 và Phú Thọ 3, thường được gọi gọn là Lò 1, Lò 2 và Lò 3. Hồ sơ đề cử năm 2026 tập trung vào khu Lò 3.

Nếu đi lần đầu, hãy xin đúng ghim của nơi cần tới. Cảng cá Làng Lò, xóm nhà cổ Làng Lò và bãi biển Làng Lò không phải một điểm đứng duy nhất. Chạy vào ngõ dân cư theo một ghim chung dễ quay xe khó và làm phiền nhà ở hai bên.

Tên Làng Lò bắt nguồn từ đâu?

Tên gọi gắn với giai đoạn nghề hấp, sấy hải sản bằng lò phát triển mạnh. Hải sản sau khi cập bờ được sơ chế để bảo quản và đưa đi nơi khác. Dấu vết nghề biển không chỉ nằm trong tên làng mà còn hiện ở bến cá, thúng, lưới và nhịp người làm việc vào đầu ngày.

Một số nguồn báo chí năm 2026 gọi đây là làng biển hơn 400 năm tuổi. Con số này được dùng theo thông tin do cơ quan văn hóa và báo chí địa phương cung cấp, không phải kết quả tự đo hay lời kể do Thổ Địa đặt ra. Giá trị dễ nhận thấy hơn với khách ghé là cấu trúc làng ven biển, các ngõ nhỏ hướng ra bờ và những căn nhà mái ngói còn được sử dụng.

Nhà ngói đỏ và những con ngõ ra biển

Những căn nhà ba gian, mái ngói đỏ nằm xen nhà mới và hàng dừa. Đây không phải một khu phố cổ có cổng vé, ranh giới khép kín hay tuyến tham quan cố định. Muốn coi kỹ phải đi chậm qua từng ngõ, để ý nhà nào vẫn có người sinh hoạt và nhà nào đang làm dịch vụ.

Phần đáng quý nhất là nhà và nghề vẫn đang được dùng thật. Đừng mở cổng, bước vào hiên hoặc đưa máy ảnh qua cửa sổ. Muốn chụp cận mặt người dân, trẻ nhỏ hay cảnh làm nghề thì hỏi trước. Nẫu đang kéo lưới, chuyển cá hoặc chở đá không phải người mẫu đứng chờ khách chụp.

Du lịch cộng đồng đang phát triển ra sao?

Báo Đắk Lắk ghi nhận Đề án phát triển du lịch cộng đồng tại phường Hòa Hiệp khởi động từ năm 2023, ban đầu có 23 thành viên và năm nhóm dịch vụ: homestay, nấu ăn, nông nghiệp, ngư nghiệp và dân ca bài chòi. Sau đó, nhiều chỗ ở, quán ăn và quán cà phê ven biển dần hình thành.

Số cơ sở đang hoạt động thay đổi theo từng thời điểm, nên bài viết không đóng đinh một con số lấy từ danh bạ. Bạn có thể mở trang Khám phá Làng Lò để xem danh sách địa điểm đang được Website cập nhật. Với chỗ ở hoặc dịch vụ có thu phí, vẫn cần gọi trực tiếp để hỏi phòng, giá, giờ nhận khách và điều kiện hủy trước khi đi.

Du lịch cộng đồng không có nghĩa toàn bộ làng là khu dịch vụ. Nhà dân, bến cá và đường làm việc vẫn giữ chức năng thường ngày. Khách ghé nên dùng dịch vụ có thông tin rõ, không tự bước vào khu riêng và không cản lối vận chuyển hàng.

Một buổi ở Làng Lò nên đi thế nào?

Nếu muốn xem nhịp làng chài, buổi sáng là thời gian dễ sắp xếp nhất. Giờ thuyền về phụ thuộc chuyến biển, con nước và thời tiết; không có một mốc cố định đúng cho mọi ngày. Hỏi người phụ trách chỗ ở hoặc người dân ở khu cảng vào tối hôm trước sẽ thực tế hơn đọc giờ cũ trên mạng.

• Đầu buổi: tới khu cảng cá, đứng ngoài lối chuyển cá và thùng đá, quan sát hoạt động mà không chen vào khu làm việc.
• Sáng sớm: đi chậm qua các ngõ có nhà mái ngói; dựng xe gọn ở chỗ không chắn cổng.
• Giữa buổi: ghé chợ hoặc hàng ăn có thông tin rõ, hỏi giá trước nếu món không có bảng giá.
• Chiều: ra bãi biển khi thời tiết phù hợp; kiểm tra sóng, khu vực tắm và hướng dẫn tại chỗ trước khi xuống nước.

Không nên xếp quá nhiều điểm vào một buổi. Cảng cá, xóm nhà cổ và bãi biển nằm trong cùng vùng nhưng nhịp trải nghiệm khác nhau. Chạy thật nhanh để đủ ảnh dễ bỏ qua điều quan trọng nhất: đây là nơi người dân đang sống và làm nghề.

Đi biển cần lưu ý gì?

Bài cũ khẳng định bãi không có cứu hộ trực thường xuyên nhưng chưa lưu được nguồn hiện hành cho chi tiết này. Cách an toàn là không mặc định có lực lượng hỗ trợ. Trước khi tắm, hãy quan sát biển, hỏi khu vực phù hợp, đi cùng người khác và tránh xuống nước khi sóng mạnh hoặc trời đổi nhanh.

Người không biết bơi và trẻ nhỏ cần có người lớn theo sát. Áo phao chỉ hỗ trợ nổi, không thay thế việc đánh giá dòng nước và phạm vi an toàn. Nếu có hoạt động chèo SUP hoặc thuê dụng cụ, hỏi người cung cấp về áo phao, khu vực được đi, thời gian quay lại và cách xử lý khi gió đẩy ra xa bờ.

Trên bãi và trong ngõ, mang rác về đúng điểm thu gom. Không lấy lưới, thúng, phao hay vật dụng nghề biển làm đạo cụ. Những thứ nhìn có vẻ đặt ngoài đường vẫn có thể là công cụ làm việc của một gia đình.

Phép lịch sự khi ghé làng

• Xin phép trước khi chụp cận người, sân nhà hoặc hoạt động trong khuôn viên riêng.
• Không xê dịch lưới, thúng, sọt cá hay đồ nghề để sắp cảnh.
• Chạy xe chậm trong ngõ, không bấm còi liên tục và không chắn lối ra vào.
• Ở cảng, đứng né đường khiêng cá, xe chở đá và khu vực đang bốc dỡ.
• Không bay thiết bị ghi hình sát mái nhà hoặc trên đầu người dân khi chưa được đồng ý.
• Mua hàng hoặc dùng dịch vụ thì hỏi giá, quy cách và thời gian phục vụ trước.

Giọng địa phương, mái ngói và cảnh thuyền về khiến Làng Lò có nét riêng, nhưng khách không cần biến mọi khoảnh khắc thành nội dung. Một lời chào, một lần xin phép và vài phút đứng đúng chỗ giúp chuyến ghé nhẹ nhàng hơn cho cả hai bên.

Nguồn kiểm chứng và giới hạn thông tin

• VnExpress: 5 đề cử Best Tourism Villages 2026 của Việt Nam.
• Báo Đắk Lắk: Làng biển làm du lịch.
• UN Tourism: chương trình và timeline Best Tourism Villages 2026.

Các nguồn trên xác nhận trạng thái đề cử, quy mô làng và quá trình phát triển du lịch cộng đồng. Chúng không thay cho bảng giá, giờ hoạt động hay điều kiện biển trong ngày. Những phần đó cần kiểm tra trực tiếp trước chuyến đi.

Làng Lò hợp với cách đi chậm: chọn đúng khu, tôn trọng nhà dân và chừa lối cho người làm nghề. Khi tin về giải thưởng có kết quả chính thức, hãy kiểm lại nguồn UN Tourism rồi mới đổi cách gọi.